1.⁠ ⁠Şeker hastalarında damar tıkanıklığı sık görülür. Şeker hastalarının ayağını tehdit eden 3 önemli sorun vardır. Birincisi şeker hastaları damar sertliği için risk altındadır ve damar sertliğine bağlı damar tıkanıklığı sık görülür özellikle bacak damarlarında. İkinci risk faktörü şeker hastalarında vücudun enfeksiyona karşı savunması bozulmuştur ve ayaklarda yara sonrası infeksiyon daha kolay yerleşir ve zor iyileşir. Üçüncü risk faktörü ise şeker hastalarında olan bacak sinirlerindeki harabiyettir. Şeker hastaları sinir harabiyeti nedeni ile ayaklarında ağrı hissetmez oysaki ağrı ayaktaki yaralar için ön habercidir. Ayaklarda oluşan yara sonrası ağrı hissetmeyen hastanın yarası fark edilmeden hızla büyür. Bu 3 faktör nedeni ile şeker hastalarının ayakları büyük risk altındadır.
Diyabet yani şeker hastalığı damar sertliğinin en önemli risk faktörlerinden biridir. 20 yılı geçmiş şeker hastalarında ve şeker tedavisi iyi yapılmamış hastalarda bacak atar damarlarında şekere bağlı tıkanıklık olma riski yüksektir. Özellikle şeker hastalığı ile beraber yüksek tansiyon problemi olan, kan yağları yüksek olan ve tütün kullanan kişilerde bacaklarda damar tıkanıklığı kaçınılmazdır. Şeker hastaları ağrı hissetmediği için damar tıkanıklığı olan bacaklarda ağrı şeker hastalarında olmaz. Ağrı tehlikenin habercisidir ve eğer ağrı hissetmiyorsa hasta damar tıkanıklığının da ve sorunun büyüklüğünden de farkında olmaz.
Hasta ağrı hissetmediği için ayağında yara olduğu zamanda ağrı hissetmez ve bu nedenle ayaktaki yaralar çoğu zaman geç fark edilir. Şeker hastalarında çoğunlukla damar tıkanıklığı olduğu için ayaktaki yara çok geç iyileşir veya iyileşmez. Yara iyileşmediği için kolayca mikrop kapar ve enfeksiyon gelişir. Küçük bir yara damar tıkanıklığından ayağa yeterince kan gitmeyince ayağın kesilmesine kadar giden sorunlara yol açabilir. Bu nedenle diyabetik ayak tedavisi konusunda erken değerlendirme ve uygun tedavi yaklaşımı büyük önem taşır.
2.⁠ ⁠Şeker hastalarında damar tıkanıklığı nasıl tedavi edilir? Şeker hastalarında hastanın ayağını kaybetmesine kadar giden sürecin başlangıcı ve esas nedeni damar tıkanıklığıdır. Damar tıkanıklığında ayaktaki yaralar iyileşmez. Oluşan yaralar kolayca infeksiyon kapar ve maalesef infeksiyon çok zor iyileşir. Yaraların iyileşmesi ve infeksiyonun düzelmesi için kan akımını şarttır ve bunun içinde tıkalı damarları açmak gereklidir. Şeker hastalarında daha çok küçük atar damarlar, diz altındaki damarlar tıkanır. Tıkalı damar çaplarının küçük olması maalesef tedaviyi de zorlaştırmaktır. Açık cerrahi çoğunlukla mümkün değildir ancak tıkalı damarlar 55 oranında ameliyatsız anjiyoda balon ile açılabilir.
3.⁠ ⁠Şeker hastaları ayaklarını nasıl korumalı? Şeker hastaları ellerine gösterdiği özeni ayaklarına da göstermelidir. Her akşam yumuşatıcı kremlerle ayak bakımı yapılmalı ve ayak gözden geçirilmelidir. Ayak tırnakları asla dipten kesilmemeli ve pedikür steril malzemelerle yapılmalıdır. Konçlu çorap giymek çorap lastikleri sıktığı için ayaklara kan dolaşımını olumsuz etkiler, bu nedenle çorap konçları kesilmelidir. Parmak araları asla nemli bırakılmamalı ve kuru tutulmalıdır. Aksi halde bacak mantarı ve mantara bağlı ayakta enfeksiyon şeker hastaları için çok tehlikelidir. Şeker hastaları asla çıplak ayakla zemine basmamalıdır, zira ayağını bir şey batınca şeker hastaları ağrı hissetmediği için bunu fark etmez ve ciddi yara ve enfeksiyon oluşabilir. Tercihan, şeker hastalarının ayaklarında oluşan yara ve infeksiyonu fark etmelerini sağlamak için, beyaz çorap giymeleri önerilir. Şeker hastaları kösele ve sert ayakkabı giymemeleridir. Ayakkabının şeklini alan yumuşak, ortopedik ayakkabılar tercih edilmelidir. Zira sert ayakkabılar sonrası ayakta parmaklarda yaralar oluşabilir.